Προκλητικός Ερντογάν στην Αγιά Σοφιά: «Η λαχτάρα για κατάκτηση δεν θα λείψει ποτέ»
Ο Τούρκος πρόεδρος απήγγειλε στίχους Κορανίου μπροστά σε πλήθος πιστών και κυβερνητικών στελεχών, εξαίροντας την οθωμανική κατάκτηση ως πράξη «ανοικοδόμησης» και «αναβίωσης».
Η Κωνσταντινούπολη αποτέλεσε και φέτος επίκεντρο έντονων εθνικιστικών και θρησκευτικών εκδηλώσεων, καθώς η Τουρκία γιόρτασε στις 29 Μαΐου 2025 την 573η επέτειο της Άλωσης της Πόλης, σε ημέρα που συνέπεσε με την τρίτη ημέρα του Κουρμπάν Μπαϊραμιού. Σύμφωνα με τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετέβη στην Αγία Σοφία για να παραστεί στην προσευχή της Παρασκευής, απαγγέλλοντας στίχους από το Κοράνι μπροστά σε πλήθος πιστών και κυβερνητικών στελεχών.
Ο Ερντογάν έφθασε στην Αγία Σοφία συνοδευόμενος από υπουργούς, ανώτερους κρατικούς αξιωματούχους, στελέχη της προεδρίας, εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης και τον κυβερνήτη της Κωνσταντινούπολης, υπό αυξημένα μέτρα ασφαλείας. Τα φιλοκυβερνητικά τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσίασαν την εικόνα ως «ιστορική συνάντηση» και έκφραση του λεγόμενου «πνεύματος της Άλωσης».
Στις δηλώσεις του μετά την προσευχή, ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε την Κωνσταντινούπολη «φως του ματιού του έθνους» από το 1453, αναφέρθηκε σε «τουρκική Κωνσταντινούπολη» και έκανε λόγο για εκείνους που «δεν μπορούν να αποδεχθούν» την Άλωση και «δεν μπορούν να ξεφύγουν από τα νύχια 573 ετών θυμού». Οι αναφορές αυτές ερμηνεύθηκαν ως έμμεσες αιχμές προς την Ελλάδα και τον ορθόδοξο κόσμο.
Ο Ερντογάν επιχείρησε επίσης να παρουσιάσει την οθωμανική κατάκτηση ως πράξη «ανοικοδόμησης και αναβίωσης» της Πόλης, ισχυριζόμενος ότι πριν από το 1453 οι γειτονιές της είχαν μετατραπεί σε βαλτότοπους και ότι η ίδια η Αγία Σοφία είχε «λεηλατηθεί και καταστραφεί». Σε ένα από τα πλέον σχολιασθέντα σημεία της ομιλίας του, δήλωσε ότι «όπως μια λίμνη δεν στερείται ποτέ νερού, έτσι και η λαχτάρα για κατάκτηση δεν θα λείψει ποτέ από τις καρδιές αυτού του έθνους». Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε επίσης η δήλωση ότι «όπως σπάσαμε τις αλυσίδες στις πόρτες της Αγίας Σοφίας, έτσι θα πετύχουμε νέες νίκες», η οποία επανέφερε στο προσκήνιο το αφήγημα γύρω από τη μετατροπή του ναού από μουσείο σε τέμενος.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίας του, ο Ερντογάν κάλεσε επίσης τους πιστούς να προσευχηθούν για τους Παλαιστινίους, δηλώνοντας ότι η Τουρκία βρίσκεται στο πλευρό τους. Παράλληλα, απηύθυνε μήνυμα ενότητας, καλώντας τους πολίτες να παραμείνουν «ενωμένοι, δυνατοί και αδελφωμένοι».
Χιλιάδες πολίτες συμμετείχαν στην «Πορεία της Άλωσης», η οποία ξεκίνησε από την πλατεία Μπεγιαζίτ και κατέληξε στην Αγία Σοφία, με τουρκικές σημαίες, στρατιωτικές μπάντες των Μεχτεράν και αναπαραστάσεις οθωμανικών ιστορικών δρωμένων. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Νομαρχίας Κωνσταντινούπολης, «δεκάδες χιλιάδες κάτοικοι της πόλης ενώθηκαν σαν μια καρδιά κάτω από τη σκιά της ένδοξης τουρκικής σημαίας». Παράλληλα, πλήθη επισκέφθηκαν τον τάφο του Μωάμεθ του Πορθητή, ενώ σε διάφορα σημεία της πόλης πραγματοποιήθηκαν αναγνώσεις Κορανίου, διανομή παραδοσιακών κερασμάτων και συναυλίες οθωμανικής μουσικής.
Δεν είναι η πρώτη φορά που το ζήτημα της Αγίας Σοφίας προκαλεί ευρύτερες αντιδράσεις· πρόσφατα τα φώτα έπεσαν στην περίπτωση Έλληνα που καταδικάστηκε με αναστολή για τη βύζαντινή σημαία έξω από τον ναό.
Το επίσημο πρόγραμμα των εορτασμών κορυφώνεται με μεγάλη εκδήλωση στο Συνεδριακό Κέντρο Χαλίτς υπό τον τίτλο «Από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης στην Άλωση των Καρδιών», παρουσία του Ερντογάν. Έχουν επίσης προγραμματιστεί αεροπορική επίδειξη του ακροβατικού σμήνους SOLOTÜRK πάνω από την περιοχή του Γενί Καπί, καθώς και σειρά θρησκευτικών και πολιτιστικών δράσεων σε ολόκληρη τη χώρα.
Προηγουμένως η ΕΟΔ έγραψε: Η Αγία Ζώνη αναχώρησε από το Βατοπαίδι και μεταφέρεται στο Βελιγράδι
